Kolejna część cyklu o rodzajach mąki. W poprzednim tekście pisałam o mące kokosowej (mąka kokosowa – do czego używać, czym się wyróżnia?), dziś opiszę znacznie popularniejszą mąkę orkiszową.  Tradycyjnie zaczynamy od postaw, czyli…
 

Czym właściwie jest orkisz?

Orkisz (orkisz pszenny, pszenica orkisz, pszenica św. Hildegardy, szpelc) to najstarsza roślina uprawna na świecie – większość autorów zalicza ją do podgatunku pszenicy zwyczajnej, a niektórzy jako jej odrębny gatunek. Krótko mówiąc jest to glutenowe zboże, którym spokojnie możemy zastąpić w kuchni zwykłą pszenicę.

 

W czym mąka orkiszowa jest lepsza niż ta wytworzona ze zwykłej pszenicy?

Orkisz w odniesieniu do pszenicy zwyczajnej charakteryzuje się:
 
—> mocniejszą łuską, jest bardziej odporny na choroby i szkodniki – w związku z tym jest zbożem mniej zmodyfikowanym niż pszenica, a także mniej zanieczyszczonym sztucznymi nawozami  
—> niższą kalorycznością – nie są to jednak duże różnice
—> nieco większą zawartością białka, które jest wysokowartościowe, ponieważ w porównaniu z pszenicą zwyczajną ma o 20-40% wyższą zawartość aminokwasów (lizyny, treoniny, leucyny i izoleucyny)
—> wyższą zawartością witaminy PP, β-karotenu i ekwiwalentu retinolu (wit. A), wit. E, witamin z grupy B, cynku, miedzi, selenu
—> dużą zawartością kwasu krzemowego – przyjaciela naszych włosów, paznokci, skóry i układu pokarmowego
—> większa ilością fitosteroli, które chronią przed chorobami układu krążenia
—> mniejszą zawartością węglowodanów
—> teoretycznie lepszej jakości glutenem – dla osób chorujących na celiakię nie ma to znaczenia  – powinny unikać KAŻDEGO glutenowego produktu, w tym także orkiszu. Natomiast w pozostałych przypadkach kwestia jest indywidualna – niektórzy znacznie lepiej tolerują gluten z orkiszu niż ze zwykłej pszenicy
—> większą zawartością tłuszczu – dobrego tłuszczu, głównie kwasów jednonienasyconych
—> wg mnie lepszym smakiem – lekkim, przyjemnym, orzechowym
 

Komu zaleca się mąkę orkiszową?

Szczególnie osobom zmęczonym, wyczerpanym w celu wzmocnienia poprawienia wydolności organizmu.  Nadaje się także dla diabetyków, ponieważ stabilizuje poziom cukru we krwi. Sprawdzi się również u osób z osłabionym apetytem.
 

Do czego używać?

Mąka orkiszowa ma podobną strukturę do zwykłej pszennej, dlatego świetnie sprawdza się jako jej zdrowsza alternatywa. Można ją więc stosować do naleśników, ciast, pierogów, makaronów (np. typ 650 czy 750) a cięższe typy 1850 czy 2000 np. do wypieku chleba.  Możecie ją kupić oczywiście w sklepach ze zdrową żywnością, ale i w marketach – teraz jest dużo bardziej popularna niż kilka, kilkanaście lat temu, więc nie powinno być problemu.

Na koniec polecam Wam także moje przepisy z wykorzystaniem mąki orkiszowej:Pełnoziarnista pizza orkiszowa – klik
Tarta orkiszowa z brokułami i indykiem – klik
Czekoladowe babeczki bez cukru – klik 
Zdrowe, odchudzone krokiety – klik
Czekoladowe brownie z awokado – klik