Mało kto wyobraża sobie kanapkę bez masła czy margaryny. No właśnie – masło czy margaryna? Czym smarować, żeby było zdrowiej? To chyba jedno z najczęściej zadawanych pytań z dziedziny żywienia i jednocześnie jeden z większych przedmiotów sporów. Odpowiedź na to pytanie nie jest niestety prosta i jednoznaczna. Postaram się opisać pokrótce zarówno zalety, jak i wady tych smarowideł. Dziś na tapecie masło, zapraszam do lektury.

Zalety masła:

  • duża zawartość łatwo przyswajalnych witamin A i D
  • wysoka strawność
  • produkt naturalny
  • możemy je sami przygotować w domu


Wady:

  • Wysoka kaloryczność, zawartość cholesterolu i tłuszczów nasyconych
  • Słaba smarowność

Jak kupować masło? 

  • Powinno być twarde jak kość, jeśli jest zbyt miękkie ma dodatek tłuszczu roślinnego
  • „Masło roślinne” – to po prostu jeden z typów MARGARYNY, masło to tłuszcz ZWIERZĘCY, więc nie może być wytwarzane z produktów roślinnych.
  • Masło śmietankowe powinno zawierać w swoim składzie co najmniej 73,5% tłuszczu, w tym ok. 44 g kwasów tłuszczowych nasyconych, 23 g jednonienasyconych i 2 g wielonienasyconych oraz tłuszcze trans – najlepiej nie więcej, niż kilka %. Natomiast masło extra powinno zawierać co najmniej 82% tłuszczu. Masło extra ma dużo niższą zawartość laktozy niż masło śmietankowe, polecane osobom mającym problem z tolerancją laktozy.
  • Masło osełka – wielu osobom kojarzy się w wyrobem wysokiej jakości i babciną kuchnią. Nic bardziej mylnego. Nazwa nawiązuje nie tyle do składu, co do kształtu. W wielu produktach tego typu znajduje się dodatek taniego oleju i mnóstwo chemii, nie dajmy się oszukać.
  • Miksy roślinne – często udają masło, ich produkcja jest tania, ze względu na stosowanie tanich olejów najgorszej jakości. Raczej unikajmy tego typu produktów, ponieważ często (choć nie zawsze) zawierają utwardzone tłuszcze roślinne (trans), które są szkodliwe. Spożywane regularnie mogą być przyczyną m.in. miażdżycy, nowotworów, cukrzycy. Do tzw. miksów dodaje się także regulatory kwasowości, emulgatory, aromaty, barwniki, konserwanty.
  • Uwaga na mylące nazwy typu „masełko”, „masło smarowne” , „tradycyjne”, extra maślany”, „pyszne śmietankowe”– najczęściej z masłem mają one niewiele wspólnego, choć nazwa sugeruje coś innego. Nie dajmy się zwieść rysunkowi krowy czy mleka na opakowaniu. Na produkcie powinno być wyraźnie napisane MASŁO.

Dla kogo masło? 

  • dla dzieci do lat 7,
  • dla kobiet w ciąży i karmiących,
  • dla osób stosujących dietę łatwostrawną – oczywiście w umiarkowanych ilościach

Nie jest zalecane osobom mających problem z wysokim poziomem cholesterolu, triglicerydów, z chorobami układu krążenia.

Ważne informacje: 

  • masło należy przechowywać w lodówce, w przeciwnym wypadku jełczeje i powstają szkodliwe substancje
  • nie smażymy na maśle (oprócz klarowanego), ponieważ powstają trujące związki. Wyjątkiem jest jajecznica, ze względu na krótki czas smażenia.
  • masło powinno być białe, żółte zabarwienie świadczy o dodatku karotenu lub tłuszczu roślinnego

To tyle, jeśli chodzi o samo masło, niedługo pojawi się wpis dotyczący margaryny oraz krótkie porównanie i podsumowanie.