Zaczynam nowy cykl postów – będę pisać o żywieniu w wybranych jednostkach chorobowych. Mam nadzieję, że moja wiedza będzie pomocna. Zacznę od osteoporozy.
Wapń – jest podstawą żywienia w osteoporozie. To właśnie on odpowiada za prawidłowy stan naszych kości, dlatego nie może go zabraknąć w naszych posiłkach. Zapotrzebowanie na wapń dorosłego człowieka wynosi 1000 mg na dobę. Dla przykładu:

• duża szklanka mleka 1,5% (250 ml) – 300 mg wapnia
• duża szklanka mleka 3,2% (250 ml) – 295 mg,
• jogurt owocowy (175 g) – 231 mg,
• kefir (175 g) – 180 mg,
• ser żółty, plasterek (20 g) – 106-173 mg,
• fasola, 1/2 szklanki (80 g) – 130,4 mg,
• serek waniliowy homogenizowany (150 g) – 127,5 mg,
• szczypiorek, pęczek (100 g) – 97 mg,
• ser twarogowy, plaster (50 g) – 48 mg.

Należy pamiętać, że niektóre czynniki mogą ograniczać wchłanianie wapnia. Należą do nich:

• kwas szczawiowy zawarty np. w szpinaku,
• kwas fitynowy w zbożach,
• kofeina,
• alkohol,
• błonnik pokarmowy
• nasycone kwasy tłuszczowe.

Fosfor – kolejny pierwiastek ważny w leczeniu osteoporozy. Jest on ściśle związany z metabolizmem wapnia, nadmierna zawartość fosforu w żywności zmniejsza bowiem wchłanianie wapnia. Fosfor jednak jest niezbędny do odbudowy kości. Musi być w odpowiednich proporcjach względem wapnia (1:1 lub 1,5:1). Fosfor występuje powszechnie w produktach spożywczych, dlatego należy ograniczyć m.in.:

• wędliny, konserwy mięsne i rybne
• produkty wysoko przetworzone
• sery topione, pleśniowe
• żółtko jaja
• podroby
• nasiona roślin strączkowych
• orzechy
• pieczywo pełnoziarniste, otręby,
• kakao i czekolada
• coca cola i napoje gazowane

Magnez – mała podaż zmniejsza wchłanianie magnezu oraz wapnia.
Źródła:

  • kakao i czekolada
  • produkty zbożowe (kasza gryczana i jęczmienna)
  • orzechy
  • mleko i przetwory
Witamina D – niezbędna do syntezy białka transportującego wapń w procesie wchłaniania. Człowiek zamieszkujący umiarkowaną strefę klimatyczną w 85 % pokrywa zapotrzebowanie na witaminę D.

Źródła:

  • tran i oleje rybne
  • mleko i przetwory mleczne
  • wzbogacane margaryny miękkie
  • ryby morskie

Witamina K – jest ważnym składnikiem wpływającym na kości. Przy niedoborach witaminy K w diecie zaobserwowano zwiększoną łamliwość kości.

Źródła :

  • zielone warzywa liściaste: szpinak, sałata, kapusta (szczególnie brukselka),
  • kalarepa,
  • kalafior,
  • pomidory,
  • ziemniaki,
  • marchew,
  • w mniejszych ilościach w produktach zbożowych, orzechach włoskich, zielonej herbacie.
Witamina B6 – niezwykle ważna w przemianach wapnia

Źródła:

  • mięso (zwłaszcza podroby),
  • ryby,
  • jaja,
  • mleko,
  • drożdże,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • orzechy,
  • pestki dyni i słonecznika.
Białko -zbyt dużo białka zwierzęcego w diecie zwiększa wydalanie wapnia z moczem, dlatego należy zwiększyć podaż białka roślinnego kosztem zwierzęcego.

Alkohol i papierosy – alkohol nasila osteoporozę poprzez bezpośrednie atakowanie i uszkadzanie komórek kości. Picie alkoholu (zwłaszcza piwa i wódki) zwiększa ryzyko złamań kości udowej i kości przedramienia. Im więcej alkoholu, tym większe zagrożenie. Kobiety pijące 2-3 piwa dziennie podwajają ryzyko złamań szyjki kości udowej w porównaniu z abstynentkami. Nikotyna z kolei prowadzi do zmniejszenia masy kostnej oraz ogranicza syntezę estrogenów – zwiększa ryzyko osteoporozy.


Ogólne zalecenia w osteoporozie:

• Należy zwiększyć podaż wapnia, magnezu, witamin D, C, B6, K
• Ograniczyć spożycie soli kuchennej
• Ograniczyć spożycie alkoholu i kawy
• Ograniczyć białko zwierzęce na korzyść roślinnego
• Stosunek Ca:P powinien wynosić 1:1 lub 1,5:1

Zdrowa dieta to tylko jeden z czynników zapobiegających osteoporozie. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia choroby, lekarze zalecają systematyczne uprawianie sportu. Zwiększenie naszej aktywności poprzez wykonywanie ćwiczeń fizycznych lub nawet codzienny zwykły spacer mogą znacznie obniżyć ryzyko wystąpienia choroby. Wskazane są także ćwiczenia specjalistyczne wykonywane przez 20 minut dziennie, jazda na rowerze lub pływanie.